ประวัติศาสตร์เมอร์ซีย์ไซด์ดาร์บี การแข่งขันระหว่าง ลิเวอร์พูล กับเอฟเวอร์ตัน
ประวัติศาสตร์เมอร์ซีย์ไซด์ดาร์บี เป็นชื่อเรียกการแข่งขันฟุตบอลของสองสโมสรฟุตบอลที่มีชื่อเสียงของอังกฤษ คือ ลิเวอร์พูล กับเอฟเวอร์ตัน ซึ่งเป็นสโมสรร่วมเมืองเดียวกัน คือ ลิเวอร์พูล ที่มีลุ่มแม่น้ำเมอร์ซีย์ไหลผ่าน โดยชื่อนี้ถูกเรียกขึ้นครั้งแรกในปี ค.ศ. 1955
ศึกดาร์บีแมตช์แห่งเมอร์ซีย์ไซด์ มีจุดเริ่มต้นย้อนไปถึงปลายศตวรรษที่ 18 เมื่อ เอฟเวอร์ตัน สโมสรที่ก่อตั้งในปี 1878 ใช้สวนสาธารณะสแตนลีย์ พาร์คเป็นสนามเหย้า ก่อนที่สภาเมืองจะมีมติให้ควรมีสนามปิดที่เป็นทางการ
การเปลี่ยนแปลงครั้งสำคัญเกิดขึ้นเมื่อ จอห์น ฮูลดิ้ง นักธุรกิจเจ้าของโรงกลั่นเบียร์ และนักการเมืองพรรคอนุรักษ์นิยม ตัดสินใจซื้อที่ดินบริเวณถนนแอนฟิลด์ แล้วสร้างสนามชื่อ แอนฟิลด์ ขึ้นในปี 1884 เพื่อให้เอฟเวอร์ตันใช้แข่งขันอย่างเป็นทางการ
อย่างไรก็ตาม ความขัดแย้งก็เกิดขึ้นเมื่อฮูลดิ้งพยายามเรียกร้องผลตอบแทนจากการลงทุน ด้วยการให้สโมสรซื้อคืนด้วยเงินก้อนใหญ่ บอร์ดบริหารเอฟเวอร์ตันไม่เห็นด้วย จึงเกิดความแตกแยกยืดเยื้อ จนท้ายที่สุด เอฟเวอร์ตันตัดสินใจย้ายออกจากแอนฟิลด์ไปสร้างสนามเหย้าใหม่ทางตอนเหนือของสแตนลีย์ พาร์ค และนั่นคือการถือกำเนิดของ กูดิสัน พาร์ค ในปี 1892 ซึ่งนับเป็นสนามฟุตบอลโดยเฉพาะแห่งแรกของอังกฤษ
ในปีเดียวกันนั้น ฮูลดิ้งไม่ต้องการให้สนามแอนฟิลด์ร้าง จึงก่อตั้งสโมสร ลิเวอร์พูล ขึ้นมา และทำให้สองทีมคู่ปรับที่มีเพียงสวนสาธารณะคั่นกลาง กลายเป็นศัตรูร่วมเมืองอย่างเป็นทางการ
แม้จะเกิดจากความแตกแยกของผู้บริหาร แต่ในหมู่แฟนบอล ความสัมพันธ์กลับไม่ตึงเครียดเหมือนหลายดาร์บีทั่วโลก เนื่องจากทั้งสองทีมมีรากฐานร่วมกัน นักเตะส่วนใหญ่เป็นชาวท้องถิ่น และครอบครัวในลิเวอร์พูลก็มักเชียร์ต่างสโมสรกันโดยไม่เป็นปัญหา ภาพที่เห็นบ่อยก่อนการแข่งขันคือเพื่อนหรือญาติพี่น้องใส่เสื้อคนละสี เดินเล่นในสแตนลีย์ พาร์ค ก่อนเข้าสนามเชียร์ทีมของตัวเอง
ด้วยเหตุนี้ เมอร์ซีย์ไซด์ดาร์บี จึงได้รับฉายาว่า “Friendly Derby” หรือ “ดาร์บีแห่งมิตรภาพ” ซึ่งสะท้อนจิตวิญญาณของชุมชนที่ยังคงอยู่ร่วมกันอย่างแนบแน่น
ความผูกพันดังกล่าวเห็นได้ชัดในยามทุกข์ เช่น โศกนาฏกรรมฮิลส์โบโร่ ปี 1989 ที่คร่าชีวิตแฟนบอลลิเวอร์พูลไป 97 คน ซึ่งแฟนบอลเอฟเวอร์ตันและลิเวอร์พูลต่างยืนเคียงข้างกันในความเศร้าโศกและการให้กำลังใจ